ODE "Źródła" - edukacja ekologiczna na wysokim poziomie

Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła"
Łódź 90-602, ul. Zielona 27
tel. 42 632 81 18, 42 632 03 11
fax 42 291 14 50, kom. 507 575 535
e-mail: office@zrodla.org.pl

Oddziały terenowe:

Oddział w Krakowie
tymczasowo zawieszony

Oddział w Warszawie
Warszawa 04-028, Al. St. Zjednoczonych 53
tel. 22 379 67 08, kom. 519 326 983
e-mail: warszawa@zrodla.org.pl

edukacja ekologiczna na wysokim poziomie

	Zwierzęta z różnych stron świata. Gra dydaktyczna Gosia Świderek, współpraca Karolina Baranowska opracowanie graficzne: Michał Wenski/kooperatywa.org Łódź 2011, wydanie I dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Gra wydana w ramach projektu "Nie znikaj". W pudełku znajduje się: duża, składana płócienna mapa świata, 56 pięknie ilustrowanych kart zwierząt, 235 kart z opisami gatunków, instrukcja. Nakład pierwszego wydania to 1000 egzemplarzy. Zobacz folder informacyjny. Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej projektu Nie znikaj
	Kto ma czas na ekologię? Raport z badania edukacji ekologicznej w edukacji formalnej Krzysztof Wychowałek, Gosia Świderek ISBN 978-83-932700-1-9 Łódź 2011, wydanie I liczba stron 24 dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Badanie zostało przeprowadzone w 2010 roku na grupie 986 nauczycieli z całej Polski. Celem badania była diagnoza aktualnego sposobu realizacji treści ekologicznych w ramach edukacji formalnej oraz uzyskanie informacji na temat potrzeb i oczekiwań nauczycieli. Badanie zostało przeprowadzone w formie anonimowej ankiety składającej się z 49 pytań. Pełna wersja książki do pobrania tutaj
	Gdzie schowała się ekologia? Raport z analizy podręczników Gosia Świderek ISBN 978-83-932700-0-2 Łódź 2011, wydanie I liczba stron 48 dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Choć podstawa programowa zawiera na wszystkich poziomach nauczania różnych przedmiotów treści z zakresu edukacji ekologicznej, to od autorów i wydawców podręczników zależy, w jaki sposób o nich napiszą i czy wykorzystają możliwość poszerzenia innych treści o kontekst ekologiczny lub przykłady wpisujące się w ideę edukacji dla zrównoważonego rozwoju. Nie analizowaliśmy treści podręczników pod kątem zgodności z podstawą, gdyż to zrobili ministerialni recenzenci przed dopuszczeniem podręczników do użytku. Zajęliśmy się wyłącznie ujęciem problemów ekologicznych. Pełna wersja książki do pobrania tutaj
	Nie znikaj. Materiały dla nauczycieli Marta Jermaczek-Sitak, Karolina Baranowska, Gosia Świderek ISBN 978-83-928246-9-5 Łódź 2011, wydanie I liczba stron 44 dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Publikacja wydana jako element pakietu dla nauczycieli uczestniczących w organizowanych w ramach projektu "Nie znikaj" szkoleniach oraz konkursie dla szkół . Zawiera podstawowe informacje o bioróżnorodności, jej zagrożeniach i ochronie, dziesięć scenariuszy zajęć dla różnych grup wiekowych oraz karty pracy. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu Nie znikaj
	Taką mamy naturę. Natura 2000 i inne formy ochrony przyrody. Materiały dla nauczycieli praca zbiorowa pod red. Gosi Świderek, autorzy: Aleksandra Bogusiak, Przemysław Chylarecki, Robert Cyglicki, Radosław Gawlik, Krzysztof Gorczyca, Rafał Jasiński, Marta Jermaczek-Sitak, Krzysztof Smolnicki, Monika Szyrmer, Gosia Świderek, Adam Wajrak, Marta Majka Wiśniewska ISBN 978-83-928246-5-7 Łódź 2009, wydanie I liczba stron 68+42 dofinansowano ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego publikacja dystrybuowana bezpłatnie Publikacja wydana jako element pakietu edukacyjnego skierowanego do liceów pt. "Edukacja Natura 2000". Zawiera podstawowe informacje o Naturze 2000, osiem artykułów nt. wdrażania Natury w Polsce i korzyści z tego wynikających, przykłady obszarów chronionych, wykaz gatunków i siedlisk chronionych, zestawienie form ochrony przyrody oraz dziesięć scenariuszy zajęć. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu U źródeł Natury
	U źródeł Natury. Natura 2000 i inne formy ochrony przyrody. Materiały dla nauczycieli Marta Majka Wiśniewska, Przemysław Chylarecki, Monika Szrymer, Krzysztof Smolnicki, (red) Gosia Świderek ISBN 978-83-928246-3-3 Łódź 2009, wydanie I liczba stron 32 dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Publikacja wydana jako element pakietu edukacyjnego skierowanego do gimnazjów pt. "Natura 2000 i inne formy ochrony przyrody". Zawiera podstawowe informacje o Naturze 2000 oraz sześć scenariuszy zajęć. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu U źródeł Natury
	Nie podgrzewaj atmosfery. Materiały dla nauczycieli Gosia Świderek, Agnieszka Wnuk ISBN 978-83-928246-4-0 Łódź 2009, wydanie I liczba stron 48 dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Publikacja wydana w ramach projektu edukacyjnego "Nie podgrzewaj atmosfery", obejmuje podstawowe informacje nt. zmian klimatu oraz dziewięć scenariuszy zajęć skierowanych do uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół średnich. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu http://klimat.edu.pl
	Psubraty. Jak pomóc zwierzętom? Gosia Świderek i Krzysztof Wychowałek ilustracje: Gosia Świderek ISBN 987-83-928246-0-2 Łódź 2008, wydanie I liczba stron 32 dofinansowano ze środków FIO publikacja dystrybuowana bezpłatnie Bogato ilustrowana książeczka skierowana do dzieci w hasłowej formie prezentuje zagadnienia z zakresu praw zwierząt i opieki nad zwierzętami. Młody czytelnik dowie się z niej jak dbać o zwierzęta, dlaczego nie powinniśmy chodzić do cyrku, jak mądre są szympansy, jakie jajka powinniśmy wybierać podczas zakupów, jak dokarmiać ptaki zimą i kto powinien nosić futra...
	Sklep -> wysypisko: ulica jednokierunkowa? Scenariusze zajęć Michał Pawełczak, Piotr Mazurek, Agnieszka Bańkowska, Marta Kuzia, Beata Perkowska ISBN 987-83-928246-2-6 Warszawa 2008, wydanie I liczba stron 44+14 kart pracy we wkładce dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie Zbiór scenariuszy zajęć poświęconych odpadom oraz świadomym zakupom, powstałych w ramach projektu o tym samym tytule. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu "Sklep -› wysypisko: ulica jednokierunkowa?"
	Szkolne ogrody - zielone pracownie publikacja pokonkursowa, red. Gosia Świderek ISBN 987-83-926162-9-0 Łódź 2008, wydanie I liczba stron 48+8 stron kolorowej wkładki dofinansowano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie W publikacji prezentujemy doświadczenia związane z prowadzeniem ogródków dydaktycznych dziesięciu placówek oświatowych wyróżnionych w konkursie o tym samym tytule. Opisy ogródków nadesłane przez nauczycieli uzupełnione zostały o informacje nt. tego dlaczego warto mieć ogród przyszkolny, jak go założyć i pielęgnować i skąd pozyskać na niego środki. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu "Szkolne ogrody - zielone pracownie"
	Psubraty. Ochrona humanitarna zwierząt Gosia Świderek ISBN 987-83-926162-4-5 Łódź 2007, wydanie I liczba stron 62 wydano ze środków własnych stowarzyszenia publikacja dystrybuowana bezpłatnie Zbiór scenariuszy zajęć autorstwa Gosi Świderek. Książka powstała w ramach projektu o tym samym tytule. W publikacji znalazły się 23 scenariusze o tematyce zwierzęcej wraz z kartami pracy i tekstami źródłowymi oraz dodatkowo pomysły na zwierzęce sposoby podziału na grupy. Pełna wersja książki wraz z dodatkowymi kartami pracy znajduje się na stronie internetowej projektu "Psubraty"
	Spacery po zielonej Łodzi Gosia Świderek, Katarzyna Krakowska ISBN 987-83-908804-6-6 Łódź 2004, wydanie I liczba stron 88 wydano ze środków Urzędu Miasta Łodzi publikacja dystrybuowana bezpłatnie W publikacji autorstwa Gosi Świderek oraz Katarzyny Krakowskiej zwracamy uwagę na edukacyjną funkcję zieleni miejskiej, czyli możliwość wykorzystania jej do prowadzenia działalności dydaktycznej, zarówno przyrodniczej i ekologicznej jak i regionalnej oraz historycznej. W książce opisanych zostało pięć największych łódzkich parków tj. Źródliska (I i II łącznie), Poniatowskiego, Piłsudskiego, Mickiewicza i 3 Maja. Znajdą Państwo historię parków i najważniejsze o nich informacje, opis trasy ścieżek edukacyjnych, a także scenariusze zajęć terenowych oraz karty pracy. Książka wydana została dzięki środkom finansowym Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Łodzi. Książkę można przeczytać na stronach "Google Book Search" Spacery po zielonej Łodzi. Pełna wersja książki, uzupełniona kolejnymi kilkunastoma opisami łódzkich parków znajduje się na stronie internetowej projektu "Spacery po zielonej Łodzi"
	Parki i ogrody woj. łódzkiego Praca zbiorowa, red. Gosia Świderek ISBN 83-908804-7-4 Łódź 2005, wydanie I liczba stron 342 wydano ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi publikacja dystrybuowana bezpłatnie Publikacja składa się z kilkudziesięciu opisów parków woj. łódzkiego. Autorami książki jest młodzież uczestnicząca w projekcie realizowanym w 2005 roku przez ODE “Źródła” we współpracy z kilkudziesięcioma szkołami w woj. łódzkim. Uczniowie pod okiem nauczycieli mieli zaprezentować park w swojej miejscowości, opisać jego walory historyczne i przyrodnicze, a jednocześnie spojrzeć na dziedzictwo krytycznym okiem. Przy pracy uczniowie korzystali z dostępnych źródeł, publikacji, map, inwentaryzacji, dokumentacji urzędowych, opierali się także na własnych obserwacjach, wywiadach z mieszkańcami. W niektórych przypadkach źródła były bardzo skąpe, a opisy prawie w całości oparte są na bezpośrednich badaniach uczniów. Młodzież wykazała się dokładnością w prezentowaniu parków w swojej miejscowości, korzystała z wielu źródeł oraz opinii i pomocy osób dorosłych, nauczycieli, urzędników. Nadesłane przez szkoły prace są bardzo różnorodne, choćby dlatego, że młodzież opisywała różne parki od pięknych, zadbanych parków dworskich, poprzez małe, zapomniane parki wiejskie, aż po parki w dużych ośrodkach miejskich. Parki te spełniają różnorodne funkcje, mają różną historię, ale każdy z nich ma w sobie jakąś tajemnicę. Czytając opisy przygotowane przez młodzież mamy chęć je odwiedzić i zobaczyć z bliska. Taka jest też rola tej książki. Ma ona być przewodnikiem po często nieznanych i zapomnianych perełkach przyrodniczych naszego województwa. Wiele opisów uzupełnionych jest schematycznymi planami, a zwiedzanie ułatwić mają wyznaczone ścieżki po parku. Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu "Parki i ogrody woj. łódzkiego"
	Parki i ogrody oczami młodzieży. Poradnik szkolnego koordynatora projektu Gosia Świderek wydanie I - Łódź 2006 ISBN 987-83-908804-8-8 liczba stron 44 wydano ze środków Unii Europejskiej wydanie II - Łódź 2007 ISBN 83-908804-8-2 liczba stron 44 wydano ze środków NFOŚiGW publikacja dystrybuowana bezpłatnie 42 stronicowy „Poradnik szkolnego koordynatora projektu” zawierający szczegółowe wytyczne do opisu parków (metodyka projektu, źródła pozyskiwania informacji, konstrukcja opisu parku, forma nadsyłania materiałów do publikacji, wytyczne do sporządzania inwentaryzacji dendrologicznej, odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, przykładowy opis parku). Pełna wersja książki znajduje się na stronie internetowej projektu "Parki i ogrody oczami młodzieży"
	ABC segregacji Agnieszka Bańkowska, Michał Pawełczak Warszawa-Łódź 2007, wydanie I liczba stron 16 wydano ze środków Unii Europejskiej publikacja dystrybuowana bezpłatnie Publikacja jest częścią projektu "Sklep -> wysypisko = ulica jednokierunkowa?" Książka skierowana jest do młodzieży szkolnej. Ma na celu zwiększenie wiedzy nt. sposobów i celów segregacji. Zawiera podstawowe informacje dotyczące problematyki odpadowej, a także praktyczne podpowiedzi dotyczące segregacji.
	Ekologia mieszczucha po raz drugi Bogna Stawicka, Gosia Świderek Łódź 2002, wydanie I ISBN 83-908804-5-8 liczba stron 136 wydano ze środków własnych stowarzyszenia koszt książki 22,50 zł Książka Bogny Stawickiej i Gosi Świderek "Ekologia mieszczucha po raz drugi" jest drugą częścią wydanego w 1997 i 1999 roku i cieszącego się dużą popularnością zbioru scenariuszy zajęć ekologicznych "Ekologia mieszczucha. Atrakcyjne metody prowadzenie edukacji ekologicznej w szkole". Wydawnictwo zawiera scenariusze zajęć możliwych do przeprowadzenia w szkole w ramach edukacji prozdrowotnej i proekologicznej. Książka ta zawiera także scenariusze warsztatów opracowane przez nauczycielki biorące udział w warsztatach "Ekologia mieszczucha". Książka zawiera 45 propozycji zajęć oraz dodatkowe materiały do zajęć. Wydał Ośrodek Działań Ekologicznych "Źródła". Książkę można przeczytać na stronach "Google Book Search" Ekologia mieszczucha po raz drugi.
	Ekologia mieszczucha - atrakcyjne formy edukacji ekologicznej Bogna Stawicka, Sławomir Ruciński "Ekologia mieszczucha - atrakcyjne formy edukacji ekologicznej" Łódź 1997, wydanie I ISBN 83-908804-0-7 liczba stron 104 + wklejka (gra) wydano ze środków Urzędu Miasta Łodzi publikacja dystrybuowana bezpłatnie (nakład wyczerpany) Łódź 1998, wydanie II ISBN 83-908804-0-7 liczba stron 104 + wklejka (gra) wydano ze środków Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Leśnych i Leśnictwa publikacja dystrybuowana bezpłatnie (nakład wyczerpany) Zbiór scenariuszy warsztatów ekologicznych autorstwa Bogny Stawickiej i Sławomira Rucińskiego. Książka zawiera także scenariusze przygotowane przez nauczycielki biorące udział w szkoleniach organizowanych przez "Źródła" we współpracy z Wydziałem Zdrowia UMŁ.

Współtworzyliśmy, byliśmy autorami lub współautorami następujących publikacji:

	Czy ja dbam o środowisko? Poradnik szkolnego koordynatora programu Gosia Świderek wyd. Stowarzyszenie na rzecz Ekorozwoju Agro-Group Białystok 2005, wydanie I liczba stron 104 wydano ze środków NFOSiGW Publikacja została wydana w ramach projektu "Czy ja dbam o środowisko?", którego strategicznym celem było wsparcie budowania świadomości ekologicznej oraz osobistej odpowiedzialności za środowisko dzieci i młodzieży w warunkach szkolnych i pozaszkolnych, kształtowanie "świadomego konsumenta". Pakiet zawiera wprowadzenie w tematykę projektu, metodykę projektu, wytyczne do prowadzenia audytu w szkołach i gospodarstwach domowych wraz z ankietami oraz 20 scenariuszy zajęć. Publikacja w wersji elektronicznej znajduje się na stronie Stowarzyszenia na rzecz Ekorozwoju Agro-Group
	Szkoła ekorozwoju. Scenariusze lekcji i materiały pomocnicze dla nauczycieli Beata Morka, Dorota Gadzinowska, Emilia Ślimko, Gabriela Lipska, Gosia Świderek, Katarzyna Szeniawska, Michał Tragarz, Piotr Pieczyński wyd. Centrum Edukacji Obywatelskiej Warszawa 2008, wydanie I ISBN 978-83-8924049-1 liczba stron 152 Publikacja powstała z myślą o nauczycielach i uczniach szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Zawiera ona 28 scenariuszy lekcyjnych, które swoją tematyką obejmują między innymi zagadnienia związane ze zmianami klimatycznymi, odpowiedzialną konsumpcją, transportem przyjaznym ludziom i środowisku. Scenariusze można wykorzystywać na lekcjach geografii, biologii, wiedzy o społeczeństwie, historii, fizyki, chemii, matematyki oraz informatyki. Zajęcia prowadzone na podstawie scenariuszy zawartych w tej publikacji mogą stać się impulsem do rozpoczęcia działań na rzecz zrównoważonego rozwoju.
	Szkoły dla klimatu – scenariusz zajęć Gosia Świderek wyd. Polska Zielona Sieć Kraków 2009, wydanie I liczba stron 16 Niniejszy scenariusz z grą symulacyjną został opracowany w ramach programu DLA KLIMATU – kampanii Polskiej Zielonej Sieci na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym.
	Akademia 3R. Pakiet edukacyjny Gosia Świderek wyd. Polska Zielona Sieć Kraków 2009, wydanie I liczba stron 128 Na potrzebę realizacji projektu Akademia 3R Polskiej Zielonej Sieci opracowaliśmy materiały edukacyjne, składające się z Pakietu edukacyjnego w segregatorze (obejmującego opis projekty, sposób wdrażania, scenariusze zajęć, ćwiczenia aktywizujące, karty pracy, gry, pomysły na projekty uczniowskie) oraz 3 plansz: REDUCE, REUSE, RECYCLE. Segregatory zostały przekazane w czasie zorganizowanych we wrześniu 2009 roku szkoleń wprowadzających dla nauczycieli. Pełna zawartość Pakietu edukacyjnego dostępna jest na podstronie projektu Akademia 3R w serwisie ekonsument.pl
	Natura 2000. Chodzi mi po głowie. Pakiet edukacyjny dla nauczycieli biologii i geografii szkół ponadgimnazjalnych Redakcja: Gosia Świderek Tekst o Naturze 2000: Krzysztof Wychowałek, Marta Majka Wiśniewska Scenariusze zajęć oraz gra: Gosia Świderek Współpraca: Krzysztof Smolnicki, Monika Szyrmer Opracowanie plansz oraz konsultacje merytoryczne całości: Marta Jermaczek-Sitak wyd. Ministerstwo Środowiska Warszawa 2010, wydanie I wydano ze środków NFOSiGW Pakiet edukacyjny składa się z płyty zawierającej tekst informacyjny o Naturze 2000 oraz czterech scenariuszy zajęć wraz z kartami pracy do przeprowadzenia w ramach różnych przedmiotów oraz pięciu zastawów kart do gry symulacyjnej oraz pięciu plansz.
	Dla klimatu przeciw ubóstwu – scenariusze zajęć lekcyjnych wprowadzenie: Aleksandra Antonowicz, Marta Śmigrowska, Magdalena Noszczyk scenariusze: Gosia Świderek wyd. Polska Zielona Sieć, w ramach programu Globalne Południe Kraków/Szczecin 2010, wydanie I ISBN 978-83-62403-02-8 liczba stron 58 wydano ze środków UE Książka wydana w ramach międzynarodowej kampanii „Dla Klimatu Przeciw Ubóstwu” Polskiej Zielonej Sieci. Publikacja zawiera scenariusze lekcyjne, dzięki którym uczniowie polskich szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych zapoznają się z tematyką zmian klimatu w kontekście ich dramatycznego wpływu na ludzi zamieszkujących kraje najuboższe.
Czasopisma:	Edukacyjny Kameleon - informator o edukacji ekologicznej dla szkół Biuletyn zawierający informacje o edukacji ekologicznej skierowane do szkół. W latach 2003-2005 docierał do szkół w woj. łódzkim, małopolskim, lubelskim i podlaskim. Archiwalne numery: marzec 2003, kwiecień 2003, maj 2003, wakacje 2003, po wakacjach 2003, wrzesień 2003, październik 2003, listopad 2003, grudzień 2003, styczeń 2004, luty 2004 Kwartalnik Praw Zwierząt i Ekologii "Psubraty" Pismo poświęcone ochronie humanitarnej zwierząt oraz szeroko rozumianej ekologii. Ukazywał się w latach 1996-2000. Archiwalne numery - tutaj. "Biuletyn" Miesięcznik relacjonujący i prezentujący bieżącą działalność stowarzyszenia oraz promujący działania Ośrodka. Ukazywał się w latach 1997-2000 roku. Archiwalne numery - tutaj.
Scenariusze zajęć:	materiały dydaktyczne dla nauczycieli - zobacz www.zrodla.org/edukacja/scenariusze/

design: cztery selery

Współtworzyliśmy, byliśmy autorami lub współautorami następujących publikacji:

Czasopisma:

Scenariusze zajęć: